Scheidsrechters naar een hoger niveau: van oortjes tot virtual reality

Geschreven door VBL in Scheidsrechters op

Scheidsrechters naar een hoger niveau: van oortjes tot virtual reality

Zonder scheidsrechters is er geen basketbal, en toch zijn ze vaak het middelpunt van discussie. In de NBA trachten ze met nieuwe oplossingen te komen om het niveau van de scheidsrechters naar een hoger niveau te tillen. Recent kwam NBA met de aankondiging dat er nu ook een plan is om virtual reality (VR) in te zetten. In eigen land zitten onze scheidsrechters niet stil om ook hier de volgende stappen hogerop te zetten. In Oost-Vlaanderen werd er al geëxperimenteerd met oortjes voor scheidsrechters tijdens een wedstrijd. Afwachten wat de toekomst brengt…

De job of hobby van een scheidsrechter is soms heel ondankbaar. Ze komen soms stevig onder vuur te liggen en krijgen regelmatig bakken kritiek over zich heen. Zelfs in de grootste basketbalcompetitie ter wereld, de NBA, is dat het geval. De Amerikanen komen daarom met het plan om via het gebruik van virtual reality nog betere scheidsrechters af te leveren. De Amerikaanse basketballiga is ervan overtuigd dat VR ervoor zal zorgen dat referees minder fouten zullen maken.

In de huid kruipen

Het implementeren van VR moet in beeld brengen waar scheidsrechters precies naar kijken tijdens een specifieke actie of gebeurtenis. Daarnaast kan ook in kaart gebracht worden of ze op de juiste positie stonden om een fase te beoordelen. Vooral jonge scheidsrechters kunnen op deze manier heel snel en veel leren.

Er wordt ook nog een andere piste gevolgd bij het gebruik van VR. Byron Spruell, scheidsrechtersbaas van de NBA, wil de beleving creëren dat je je via virtual reality in de huid van de scheidsrechter kan kruipen. Spruell: “Op die manier kan je via VR de fanbeleving enorm omhoog krikken. Je kan zelf de beslissing maken als virtuele scheidsrechter of je al dan niet voor iets zou fluiten. Een andere belangrijke mogelijkheid is dat je nu zelf kan ervaren hoe veeleisend de job van een scheidsrechter kan zijn.”

Andere initiatieven

Een ander initiatief is dat de NBA gaat gebruikmaken van een op data gebaseerd reviewsysteem om objectieve meetwaarden voor referees te creëren. Via die tool kunnen de goede en foute beslissingen tegenover mekaar afgemeten worden. Uit dit initiatief vloeit er ook nog een adviesorgaan uit voor. Daarin zullen huidige of voormalige coaches, scheidsrechters en spelers zetelen aangevuld met vertegenwoordigers van de media.

De bovengenoemde initiatieven moeten beter in kaart brengen waarom scheidsrechters bepaalde beslissingen nemen. In de NBA kunnen coaches na een wedstrijd via een app feedback geven over de prestaties van de referees.

Situatie in Vlaanderen

Ook in Vlaanderen lopen er enkele projecten met jonge scheidsrechters. Kurt Coppens, lid van de Cel Vorming en Evaluatie van het Departement Scheidsrechters in Oost-Vlaanderen, vindt dat er naar de toekomst moet gekeken worden: “Momenteel gaan we achteruit. We moeten op zoek gaan naar tools waarbij we at the moment kunnen ingrijpen, dat is er nu niet.”

Er werd daarom al geëxperimenteerd met het gebruik van oortjes zoals in sommige voetbalcompetities. De organisatie van het Referees SummerCamp investeerde in de aankoop van zo een headset om het opleiden van de scheidsrechters naar een hoger niveau te tillen.

Referees op het terrein kregen tijdens een vriendschappelijke wedstrijd begeleiding van meer ervaren collega’s langs de zijlijn. Tijdens het proefproject gaven Coppens en Marc Hesters de refs op het terrein coaching via de oortjes. Daarbij gaven ze tips om aandachtig te zijn bij bepaalde spelers voor moving screens, de weakside in het oog te houden, hun opstelling ten opzichte van het spel, foutenselectie, … .

“De reacties achteraf waren heel positief”, zegt Coppens. “Wij willen het vooral gebruiken in het kader van opleiding en begeleiding van referees en niet als vierde scheidsrechter zoals in de NBA. We willen geen invloed van buitenaf.” In een competitie met stijgen en dalen vindt hij het vanzelfsprekend dat er geen inmenging is van buiten het terrein. “Voor jeugdwedstrijden kunnen we echter grote stappen zetten indien er langs de zijlijn ook een coach is om jonge en/of beginnende scheidsrechters te helpen.”

Jaarlijks is het een vaststelling dat beginnende scheidsrechters er tijdens de eerste weken of maanden snel de brui aan geven, vooral omdat ze niet altijd op begrip kunnen rekenen van supporters/coaches/spelers. Zij beseffen volgens Coppens niet dat ook scheidsrechters een opleiding krijgen en moeten leren. Hij is van mening dat oortjes hier ook kunnen helpen, omdat beginnende referees verbaal ondersteund worden via de oortjes en er meteen goed leren mee omgaan. Op die manier staan ze er op die moeilijke momenten niet alleen voor.

(Foto: Facebook Kurt Coppens)
                          (Foto: Facebook Kurt Coppens)

Camera’s

Een ander proefproject dat eerder al eens uitgevoerd werd, was het volgen van referees met camera’s gedurende de hele wedstrijd. Nadien werden samen met meer ervaren scheidsrechters zoals Coppens, Hesters en Verheye de beelden geanalyseerd en besproken.

“Jezelf zo zien op beeld is heel confronterend, maar tegelijkertijd kan je er ook enorm veel en snel uit leren”, zegt Coppens. “Na de beelden besproken te hebben kunnen de betrokken referees visuele beelden voor ogen halen waar ze moeten op letten of wat hun zwakkere punten zijn, dat is een enorme meerwaarde.”

Online cursus

Coppens vindt ook dat er nood is aan meer en snellere opleidingen: “Nu zijn er amper één of twee opleidingen per jaar op een vast tijdstip. Een oplossing daarvoor kan een online cursus zijn. Een opleiding op maat aanbieden voor iedereen die scheidsrechter wil worden.”

Hij is van mening dat het een grote stap voorwaarts zou zijn indien er een online cursus komt. Op die manier kunnen geïnteresseerden op elk moment instappen om de theorie aan te leren via online lessen. Tegelijkertijd kunnen ze dat ook doen op het tempo dat ze zelf willen. Wanneer kandidaat scheidsrechters eraan willen beginnen, kunnen ze dat meteen doen zonder te moeten wachten op een vast moment wanneer een cursus begint.

Coppens is ervan overtuigd dat er zo ook meer scheidsrechters zullen starten. “We merkten al dat sommige kandidaten naar ons komen in pakweg maart, we moeten hem of haar dan melden dat ze nog enkele maanden moeten wachten om te mogen starten omdat er pas een cursus is na de zomermaanden. Enkele maanden later zijn we die kandidaten vaak kwijt omdat ze een andere hobby of interesse hebben gevonden”, besluit Coppens.